Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır zira gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve net gelir tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ve tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka sabit ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin akar ve notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun duyduğu aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir soluk kokuyu çok geniş gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş de narin notaları örter. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz anlaşılır o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat katmanı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu net verebilir mesela sert bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır üstelik dolgun bir duman aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır ve aroma silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net okunur tadım günü planlarken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada duman birikirse sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok sertse yanış düzeni bozulur.